Aylıktan saatliğe: mahsuplaşma değişikliği faturanızı ne kadar etkiledi?
1 Mayıs 2026'ya kadar GES'li bir işletmenin hesabı basitti: ay içinde ürettiğiniz toplam enerji, ayın toplam tüketiminden düşülürdü. O tarihten beri ticarethane, sanayi ve tarımsal sulama abonelerinde hesap her saatin kendi içinde görülüyor. Bu yazıda iki rejimi aynı örnek gün üzerinden, güncel EPDK tarifesiyle TL'ye çevirip karşılaştırıyoruz. Saatlik mahsubun işleyişini beş adımda anlatan genel rehberimiz ayrıca okunabilir; buradaki odak eski–yeni farkıdır.
Kim etkilendi, kim etkilenmedi?
Değişiklik abone grubuna ve tesisin çağrı mektubu tarihine göre uygulanıyor (dayanak: RG 2 Nisan 2026 sayı 33212; usul ve esaslar RG 5 Mayıs 2026 sayı 33244, EPDK Kararı 30.04.2026/14531):
| Abone / tesis | 1 Mayıs 2026 öncesi | 1 Mayıs 2026 sonrası |
|---|---|---|
| Mesken | Aylık mahsuplaşma | Aylık mahsuplaşma devam ediyor — konutlar saatlik mahsuptan muaf |
| Ticarethane | Aylık mahsuplaşma | Saatlik mahsuplaşma |
| Sanayi (AG/OG) | Aylık mahsuplaşma | Saatlik mahsuplaşma |
| Tarımsal sulama | Aylık mahsuplaşma | Saatlik mahsuplaşma — kış fazlası artık yaz tüketimiyle takas edilemez |
| OSB içindeki işletme | Aylık mahsuplaşma | Saatlik mahsuplaşma; süreç OSB müdürlüğü üzerinden yürür, mahsup hesabı EPİAŞ'ta görülür, OSB tarifeleri farklıdır |
| 12 Mayıs 2019 öncesi çağrı mektuplu tesisler | Aylık mahsuplaşma | Hakları korunur — yeni kapsam 12 Mayıs 2019 sonrası çağrı mektuplu lisanssız tesislerdir |
Eski düzen: ayın toplamı üzerinden tek hesap
Aylık mahsuplaşmada dönem sonunda iki sayı karşılaştırılırdı: o ay şebekeye verdiğiniz toplam enerji ve şebekeden çektiğiniz toplam enerji. Öğlen 12:00'de ürettiğiniz fazla kilovatsaat, aynı gece 02:00'deki tüketiminizi birebir silebilirdi — üretimin ve tüketimin hangi saatte gerçekleştiğinin hiçbir önemi yoktu.
Basit örnek: bir günde 570 kWh üretip 790 kWh tükettiyseniz, eski düzende faturaya yalnız aradaki fark olan 220 kWh net çekiş yansırdı. Üretimin tamamı — gündüz mü üretildi, tüketimle örtüştü mü bakılmaksızın — tüketimi tam perakende değerinden silerdi.
Yeni düzen: her saat kendi içinde kapanır
Saatlik mahsuplaşmada çift yönlü sayaç her saati ayrı ölçer ve üç ayrı sonuç doğar:
Aynı saatte üretip tükettiğiniz enerji faturaya hiç girmez; vergiler ve dağıtım bedeli dahil tam perakende fiyattan (6,63 ₺/kWh, ticarethane) tasarruf sağlar.
YEKDEM süresi (10 yıl) içindeki tesislerde fazla enerji, piyasa fiyatından (PTF) değil, abone grubu perakende tarifesinden dağıtım bedeli düşülerek — yani çıplak enerji bedelinden — ödenir: ticarethane için 2,87 ₺/kWh. 10 yılını dolduran tesislerde fiyat min(0,9 × YEKDEM; saatlik PTF)'ye döner; son gerçekleşen YEKDEM birim maliyeti 395 ₺/MWh.
Üretimin yetmediği saatte çektiğiniz her kWh, enerji + dağıtım + vergiler dahil normal perakende tarifeden faturalanır. Öğlenin fazlası akşamın çekişini artık birebir silemez; arada 3,76 ₺/kWh'lik bir makas oluşur.
Aynı gün, iki rejim: TL karşılaştırması
Temsili örneğimiz: 100 kWp çatı GES'i olan, mesai saatleri yoğun çalışan bir ticarethane ve güneşli bir yaz günü. Aşağıdaki tablo günün 24 saatini, her saatin saatlik mahsuptaki sonucuyla birlikte gösteriyor. Saatlik rejimde her satır kendi içinde kapanır; bir saatin fazlası başka bir saatin eksiğini silemez.
| Saat | Üretim (kWh) | Tüketim (kWh) | Öz tüketim (kWh) | Fazla → satış (kWh) | Eksik → alış (kWh) |
|---|---|---|---|---|---|
| 00–01 | — | 15 | — | — | 15 |
| 01–02 | — | 15 | — | — | 15 |
| 02–03 | — | 15 | — | — | 15 |
| 03–04 | — | 15 | — | — | 15 |
| 04–05 | — | 15 | — | — | 15 |
| 05–06 | — | 15 | — | — | 15 |
| 06–07 | 5 | 30 | 5 | — | 25 |
| 07–08 | 20 | 40 | 20 | — | 20 |
| 08–09 | 35 | 50 | 35 | — | 15 |
| 09–10 | 50 | 50 | 50 | — | — |
| 10–11 | 60 | 50 | 50 | 10 | — |
| 11–12 | 70 | 50 | 50 | 20 | — |
| 12–13 | 70 | 45 | 45 | 25 | — |
| 13–14 | 70 | 45 | 45 | 25 | — |
| 14–15 | 60 | 50 | 50 | 10 | — |
| 15–16 | 55 | 55 | 55 | — | — |
| 16–17 | 45 | 45 | 45 | — | — |
| 17–18 | 20 | 30 | 20 | — | 10 |
| 18–19 | 8 | 40 | 8 | — | 32 |
| 19–20 | 2 | 35 | 2 | — | 33 |
| 20–21 | — | 25 | — | — | 25 |
| 21–22 | — | 25 | — | — | 25 |
| 22–23 | — | 20 | — | — | 20 |
| 23–24 | — | 15 | — | — | 15 |
| Toplam | 570 | 790 | 480 | 90 | 310 |
Aynı günün üçer saatlik özet görünümü (yalnız okuma kolaylığı için — hesap yukarıdaki gibi saat saat yapılır, bloklar içinde netleşme yoktur):
| Dilim | Üretim (kWh) | Tüketim (kWh) | Öz tüketim (kWh) | Fazla → satış (kWh) | Eksik → alış (kWh) |
|---|---|---|---|---|---|
| 00–06 | — | 90 | — | — | 90 |
| 06–09 | 60 | 120 | 60 | — | 60 |
| 09–12 | 180 | 150 | 150 | 30 | — |
| 12–15 | 200 | 140 | 140 | 60 | — |
| 15–18 | 120 | 130 | 120 | — | 10 |
| 18–21 | 10 | 100 | 10 | — | 90 |
| 21–24 | — | 60 | — | — | 60 |
Şimdi aynı günü iki rejimde faturaya çevirelim. Alış fiyatı EPDK 4 Nisan 2026 ticarethane tarifesi (vergiler dahil 6,63 ₺/kWh), satış fiyatı çıplak enerji bedeli (2,87 ₺/kWh):
| Aylık mahsuplaşma (eski) | Saatlik mahsuplaşma (yeni) | |
|---|---|---|
| Hesap birimi | Dönem toplamı | Her saat ayrı |
| Faturalanan çekiş | 790 − 570 = 220 kWh | 310 kWh (örtüşmeyen saatlerin toplamı) |
| Satışa giden fazla | 0 kWh (üretimin tamamı tüketimi sildi) | 90 kWh × 2,87 ₺ = −259 ₺ gelir |
| Günün net maliyeti | 1.459 ₺ | 1.797 ₺ |
Rakamlar temsilidir; sizin farkınızı çatınızın üretim eğrisi ile işletmenizin saat saat tüketim profili belirler. Vardiyalı çalışan bir tesiste fark bu örnekten küçük, hafta sonu kapalı bir ofiste daha büyük çıkabilir.
Bu değişiklik ne anlama geliyor?
Eski usul "kurulu güç × yıllık üretim × tarife" hesabı geliri abartır. Doğru soru üretimin ne kadarının tüketimle aynı saate denk geldiğidir; mesai saatli işletmede tipik oran %70-90, vardiyalı sanayide %85-95'tir.
Satış fiyatı öz tüketim değerinin yarısından azken, profili aşan her kWp'nin getirisi düşer. Üstelik yıllık üretimin, önceki yıl tüketiminin 2 katını aşan kısmı bedelsiz YEKDEM'e devredilir. Çoğu zaman biraz küçük sistem, büyüğünden daha kârlıdır.
Kompresör, soğutma, pompa gibi kaydırılabilir yükleri öğle bandına almak bedavaya öz tüketim artışıdır. Mahsuplaşamayan fazlayı depolayıp akşam kullanmak ise her kWh'yi satış fiyatından tam perakende değerine taşır; işletmelerde tipik geri dönüş 3-5 yıldır.
YEKDEM süresi içindeki tesislerin satış fiyatı PTF'ye değil perakende tarifeye bağlı: Mayıs 2026'da OG sanayi için net ~2,25 ₺/kWh, o dönem gündüz PTF'sinin yaklaşık 4 katıydı. Öz tüketimin değeri ise zaten tarifeyle birlikte duruyor. Değişen şey, profiline göre boyutlandırılmamış sistemlerin kâğıt üstü getirisinin gerçekle yüzleşmesidir.
Saatlik analiz aracımız tam bu iş için yapıldı: dağıtım şirketinizden ya da EPİAŞ'tan aldığınız saatlik tüketim dökümünü yükleyin, farklı GES boyutları gerçek profilinizle saat saat simüle edilsin — öz tüketim, yıllık fayda ve geri ödeme süresi temsili örnekle değil, sizin verinizle çıksın.